Elektroniczny latr

Pół wieku temu autotransformator laboratoryjny był bardzo powszechny. Dziś elektroniczny LATR, którego schemat powinien być każdy amatorski radio, ma wiele modyfikacji. Starsze modele miały kontakt prądowy zbierający się na uzwojeniu wtórnym, co umożliwiło płynną zmianę napięcia wyjściowego, szybką zmianę napięcia przy podłączaniu różnych przyrządów laboratoryjnych, zmianę intensywności nagrzewania końcówki lutownicy, regulację oświetlenia elektrycznego, zmianę prędkości silnika i wiele więcej. Szczególne znaczenie ma LATR jako urządzenie stabilizacji napięcia, które jest bardzo ważne przy ustawianiu różnych urządzeń.

Autotransformator laboratoryjny

Nowoczesne LATR jest używane w prawie każdym domu do stabilizacji napięcia.

Dzisiaj, gdy elektroniczne towary konsumpcyjne wypełniły półki sklepowe, stało się problem z uzyskaniem niezawodnego regulatora napięcia dla prostego amatora radia. Oczywiście można znaleźć wzór przemysłowy. Ale często są one zbyt drogie i nieporęczne, a dla warunków domowych nie zawsze jest odpowiednie. Tak wielu radioamatorów musi "wymyślić koło", tworząc elektroniczne LATR własnymi rękami.

Proste urządzenie do regulacji napięcia

Schemat prostego modelu LATR

Schemat prostego modelu LATR.

Jeden z najprostszych modeli LATR, którego schemat przedstawiono na ryc. 1, jest również dostępny dla początkujących. Napięcie regulowane przez urządzenie wynosi od 0 do 220 woltów. Moc tego modelu wynosi od 25 do 500 watów. Możliwe jest zwiększenie mocy regulatora do 1,5 kW, w związku z tym tyrystory VD1 i VD2 powinny być zainstalowane na grzejnikach.

Te tyrystory (VD1 i VD2) są połączone równolegle z obciążeniem R1. Przepuszczają prąd w przeciwnych kierunkach. Po włączeniu urządzenia w sieci te tyrystory są zamknięte, a kondensatory C1 i C2 są ładowane za pomocą rezystora R5. Wielkość napięcia odbieranego przy obciążeniu zmienia zapotrzebowanie na zmienny rezystor R5. Wraz z kondensatorami (C1 i C2) tworzy obwód przesuwania fazy.

Schemat bardziej złożonego LATR

Ryc. 2. Schemat LATR, dający sinusoidalne napięcie bez zakłóceń w systemie.

Cechą tego rozwiązania technicznego jest zastosowanie obu półcykli prądu przemiennego, dlatego w przypadku obciążenia wykorzystuje się nie połowę mocy, ale pełną.

Wadą tego schematu (opłata za prostotę) jest to, że forma napięcia przemiennego na ładunku nie jest ściśle sinusoidalna, ze względu na specyfikę tyrystorów. Może to powodować zakłócenia w sieci. Aby wyeliminować problem, oprócz obwodu, można zainstalować filtry szeregowo z obciążeniem (dławiki), na przykład, wziąć je z wadliwego telewizora.

Powrót do spisu treści

Obwód regulatora napięcia z transformatorem

Obwód LATRA, który nie ingeruje w sieć i podaje na wyjściu napięcie sinusoidalne, pokazano na rys.2. Elementem regulacyjnym w używanym urządzeniu jest tranzystor bipolarny VT1 (jego moc obliczana jest na podstawie zapotrzebowania obciążenia), działający jako rezystor zmienny, jest on włączony w obwód szeregowo z obciążeniem.

To rozwiązanie techniczne umożliwia regulację napięcia roboczego przy obciążeniach czynnych i biernych.

Wadą proponowanego rozwiązania jest alokacja zbyt dużej ilości ciepła zużywanego przez tranzystor regulujący (wymaga mocnego radiatora dla radiatora). W przypadku tego urządzenia powierzchnia grzejnika musi wynosić co najmniej 250 cm².

Transformator T1 zastosowany w tym modelu powinien mieć moc 12-15 W i napięcie wtórne 6-10 V. Prąd jest rektyfikowany przez mostek diodowy VD6. Ponadto, dla dowolnego półcyklu prądu przemiennego, rektyfikowany prąd dla tranzystora VT1 przepływa przez mostek diodowy VD2-VD5. Podczas korzystania z urządzenia ze zmiennym rezystorem R2, regulowany jest prąd bazowy tranzystora VT1. Zmienia to parametry prądu obciążenia. Na wyjściu urządzenia wartość napięcia jest monitorowana za pomocą woltomierza PV1 (powinna być zaprojektowana dla napięcia 250-300 V). Aby zwiększyć moc obciążenia, konieczna jest wymiana tranzystora VD1 i diod VD2-VD5 na mocniejsze i, oczywiście, zwiększenie obszaru grzejnika.

Dodaj komentarz